Futures (Vadeli İşlem) Nedir?
Kripto Trading Temelleri · 1/25 ders
Futures (Vadeli İşlem) Nedir?
Giriş
Futures, gelecekte belirli bir tarihte, önceden belirlenmiş bir fiyattan bir varlığı alma veya satma taahhüdü içeren finansal sözleşmelerdir. Kripto para piyasalarında futures, spot piyasadan farklı olarak kaldıraçlı işlem yapmanıza olanak tanır.
Spot vs Futures Karşılaştırması
| Özellik | Spot Trading | Futures Trading |
|---|---|---|
| Sahiplik | Kripto paranın sahibi olursunuz | Sözleşme sahibi olursunuz |
| Kaldıraç | Yok (1x) | 1x - 125x arası |
| Yön | Sadece long (al) | Long ve Short |
| Risk | Düşük | Yüksek |
| Likidite | Değişken | Genellikle yüksek |
Futures Türleri
1. Perpetual (Süresiz) Futures
- Vade tarihi yoktur
- En popüler futures türü
- Funding rate mekanizması ile spot fiyata yakın tutulur
- 7/24 işlem yapılabilir
2. Quarterly (Çeyreklik) Futures
- 3 ayda bir vade sonu
- Vade sonunda otomatik kapanır
- Funding rate yoktur
- Genellikle spot fiyattan farklı işlem görür
Temel Kavramlar
Long Pozisyon
Fiyatın yükseleceğini düşündüğünüzde açarsınız.
- Düşükten alıp yüksekten satarak kar edersiniz
- Fiyat düşerse zarar edersiniz
Short Pozisyon
Fiyatın düşeceğini düşündüğünüzde açarsınız.
- Yüksekten satıp düşükten alarak kar edersiniz
- Fiyat yükselirse zarar edersiniz
Kaldıraç (Leverage)
Sermayenizin katları kadar pozisyon açmanızı sağlar.
Örnek: 100 USD ile 10x kaldıraç kullanırsanız 1000 USD değerinde pozisyon açarsınız.
Uyarı: Kaldıraç hem karı hem zararı aynı oranda büyütür!
Marjin
Pozisyonunuzu açmak için gereken teminat miktarı.
- Isolated Margin: Her pozisyon için ayrı teminat
- Cross Margin: Tüm bakiyeniz teminat olarak kullanılır
Likidasyon
Zararınız marjininizi aştığında pozisyonunuz zorla kapatılır.
Likidasyon Fiyatı = Giriş Fiyatı +/- (Giriş Fiyatı / Kaldıraç)
Risk Uyarısı
Futures trading yüksek risklidir:
- Sermayenizin tamamını kaybedebilirsiniz
- Kaldıraç zararları katlar
- Volatil piyasalarda ani likidasyonlar olabilir
- Sadece kaybetmeyi göze alabileceğiniz parayla işlem yapın
Özet
- Futures, gelecekteki fiyat üzerine bahis yapmanızı sağlar
- Long (yükseliş) veya Short (düşüş) yönünde pozisyon açabilirsiniz
- Kaldıraç kar/zarar potansiyelini artırır
- Risk yönetimi kritik öneme sahiptir
Eğitmen