Z Kuşağı ve Türkiye'nin Gayrimenkul Krizi

2024 Türkiye'sinde bir gerçekle yüzleşiyoruz: Z kuşağı ev sahibi olamıyor. Bu, tembel bir neslin bahane üretmesi değil; matematiksel bir imkansızlık.

Rakamlar Ne Diyor?

Konut Fiyatı / Gelir Oranı

Bir evin ortalama fiyatının, ortalama yıllık gelire bölünmesiyle hesaplanan bu oran, konut erişilebilirliğinin en temel göstergesi.

Dünya ortalaması: 4-5 yıllık gelir

Pratik Örnek

İstanbul'da ortalama bir daire: 4.500.000 TL Z kuşağı ortalama maaşı: 25.000 TL

• Hiç harcama yapmadan biriktirme süresi: 15 yıl
• %20 peşinat için: 3 yıl
• Kredi taksiti (20 yıl, %3.5): ~35.000 TL/ay

Maaştan fazla taksit ödemek mümkün değil.

Neden Bu Noktaya Gelindi?

1. Enflasyon ve TL'nin Değer Kaybı

• 2018: 1 USD = 4 TL
• 2024: 1 USD = 34 TL

Konut fiyatları dolar bazında sabit kalsa bile, TL bazında 8.5 kat arttı.

2. Yabancıya Konut Satışı

2018-2023 arası yabancılara satılan konut sayısı: 250.000+

Bu durum özellikle İstanbul, Antalya ve Mersin'de fiyatları yukarı çekti.

3. Konutun Yatırım Aracına Dönüşmesi

• Negatif reel faiz ortamında herkes konuta yöneldi
• Arz artışı talebin gerisinde kaldı
• Spekülatif alımlar fiyatları şişirdi

Diğer Ülkelerde Durum

Z Kuşağının Alternatifleri

Kira mı, Alım mı?

Mevcut şartlarda çoğu Z kuşağı için kirada kalmak finansal olarak daha mantıklı görünüyor. Ancak kiralar da hızla artıyor.

Şehir Dışına Göç

Büyükşehirlerden Anadolu'ya göç eden genç sayısı artıyor. Uzaktan çalışma bu trendi hızlandırdı.

Aile Desteği

Maalesef ev sahibi olabilen Z kuşağının büyük çoğunluğu aile desteği alıyor. Bu durum gelir eşitsizliğini derinleştiriyor.

Sonuç

Z kuşağının ev alamaması bir tercih değil, sistemik bir sorun. Çözüm için:

• Sosyal konut projelerinin artması
• Spekülatif alımların vergilendirilmesi
• Uzun vadeli, düşük faizli konut kredileri
• Gelir artışını destekleyen ekonomi politikaları

gerekiyor. Aksi halde nesiller arası servet uçurumu daha da derinleşecek.