Escrow Nedir?

Escrow, alıcı ve satıcı arasındaki işlemlerde güvenilir bir üçüncü tarafın parayı veya varlığı geçici olarak tuttuğu bir sistemdir. Türkçe'de "emanet hesabı" veya "güvence hesabı" olarak da bilinir.

Escrow Nasıl Çalışır?

Temel Akış

Örnek Senaryo

Freelancer'dan logo tasarımı satın alıyorsunuz:

Escrow Nerelerde Kullanılır?

1. Gayrimenkul İşlemleri

En yaygın kullanım alanı:

• Ev alım-satımında peşinat
• Tapu devri tamamlanana kadar para emanette kalır
• Türkiye'de bankalar bu hizmeti verir

2. Freelance Platformları

3. Domain ve Web Sitesi Satışı

• Escrow.com (sektör lideri)
• Flippa
• Sedo

4. Kripto ve DeFi

• Smart contract escrow
• P2P borsalarda (Binance P2P, LocalBitcoins)
• NFT alım-satımı

5. İkinci El Alışveriş

• Yüksek değerli ürünlerde
• Araba alım-satımı
• Koleksiyon ürünleri

Escrow'un Avantajları

Alıcı İçin

• Para güvende, ürün gelmezse iade
• Dolandırıcılık riski minimize
• Kalite kontrolü yapma şansı

Satıcı İçin

• Ödeme garantisi
• Alıcının parası olduğu kesin
• Profesyonel görünüm

Her İki Taraf İçin

• Anlaşmazlıklarda arabuluculuk
• Yasal kayıt
• Güven ortamı

Escrow'un Dezavantajları

Türkiye'de Escrow

Yasal Durum

Türkiye'de "escrow" terimi yasal olarak tanımlı değil, ancak benzer mekanizmalar var:

• Bankalar: Teminat mektubu, akreditif
• Noterler: Emanet hesabı
• Avukatlar: Müvekkil hesabı

Kullanılabilecek Platformlar

Smart Contract Escrow

Blockchain teknolojisiyle escrow otomatikleşti:

Nasıl Çalışır?

Avantajları

• İnsan müdahalesi yok
• 7/24 çalışır
• Düşük komisyon
• Şeffaf ve denetlenebilir

Dezavantajları

• Teknik bilgi gerektirir
• "Code is law" - hata varsa düzeltemezsiniz
• Volatilite riski (kripto için)

Escrow Ne Zaman Kullanmalı?

Kullan

• Tanımadığın biriyle işlem yapıyorsan
• Yüksek değerli işlemler
• Uluslararası işlemler
• Karmaşık teslimat süreçleri

Kullanma

• Güvendiğin kişilerle
• Düşük değerli işlemler
• Anında teslimat gereken durumlar
• Komisyon maliyetine değmeyecek işlemler

Escrow Seçerken Dikkat Edilecekler

1. Lisans ve Güvenilirlik

   • Yasal olarak faaliyet gösteriyor mu?
   • Kullanıcı yorumları nasıl?

2. Komisyon Oranları

   • Alıcı mı satıcı mı ödüyor?
   • Gizli ücretler var mı?

3. Anlaşmazlık Çözümü

   • Süreç nasıl işliyor?
   • Ne kadar sürüyor?

4. Ödeme Yöntemleri

   • Hangi para birimleri?
   • Kripto desteği var mı?

Sık Sorulan Sorular

Escrow güvenli mi?

Güvenilir bir escrow sağlayıcısı kullanırsanız, evet. Ama sahte escrow siteleri de var - dikkatli olun.

Escrow ücreti kim öder?

Genellikle alıcı öder, ama anlaşmaya göre değişir. Bazı platformlarda yarı yarıya bölünür.

Anlaşmazlık olursa ne olur?

Escrow sağlayıcısı arabuluculuk yapar. Kanıtları inceler ve kararı verir. Karara itiraz genellikle mümkün.

Sonuç

Escrow, dijital çağda güven sorununu çözen zarif bir mekanizma. Özellikle:

• Yabancılarla işlem yaparken
• Yüksek değerli alışverişlerde
• Freelance çalışmalarda

kullanmak mantıklı.

Unutmayın: Güven pahalıdır, escrow ucuzdur.