AI ve Moore Yasası: Transistörden Transformera

AI gelişimi ne kadar sürdürülebilir? Cevap için 60 yıl geriye gitmemiz gerekiyor.

---

Moore Yasası Nedir?

1965te Gordon Moore bir gözlem yaptı:

Entegre devrelerdeki transistör sayısı her 2 yılda bir ikiye katlanıyor.

Bu basit gözlem, 60 yıl boyunca geçerliliğini korudu.

Transistör Gelişimi

50 yılda 43 milyon kat artış!

AI'ın Kendi Moore Yasası

AI dünyasında da benzer bir eğilim var. Ama daha hızlı.

Model Boyutu Gelişimi

5 yılda 10,000x artış! Moore Yasasından çok daha hızlı.

Hesaplama Gücü Talebi

AI eğitimi için gereken hesaplama gücü her 6-10 ayda ikiye katlanıyor.

Korelasyon Analizi

Transistör - AI İlişkisi

Doğrudan değil ama dolaylı bir ilişki var:

1. Daha fazla transistör = Daha güçlü GPU
2. Daha güçlü GPU = Daha büyük model eğitimi
3. Daha büyük model = Daha iyi performans (genellikle)

Darboğazlar

Ama artık transistör tek sınır değil:

Sürdürülebilirlik Analizi

İyimser Senaryo

Eğer mevcut trendler devam ederse:

• 2030: 10 trilyon parametreli modeller
• 2035: 100 trilyon parametreli modeller
• AGI: 2030-2040 arası

Gerçekçi Senaryo

Fiziksel limitler devreye giriyor:

1. Atom limiti: Transistörler atom boyutuna yaklaşıyor
2. Enerji: Bir eğitim nükleer santral kadar elektrik tüketebilir
3. Maliyet: GPT-4 eğitimi 100 milyon dolar civarı, GPT-5 500+ milyon olabilir

Alternatif Yollar

Sadece ölçeklendirme değil, verimlilik de önemli:

Tarihi Perspektif

Teknoloji S-Eğrileri

Her teknoloji bir S-eğrisi izler:

1. Yavaş başlangıç
2. Hızlı büyüme (şimdi buradayız)
3. Olgunlaşma
4. Plato

Önceki Örnekler

Kritik Sorular

AI büyümesi ne kadar sürer?

En az 5-10 yıl daha hızlı büyüme bekleniyor. Sonra yavaşlama muhtemel.

Fiziksel limitler ne zaman etkiler?

2030 civarı ciddi darboğazlar oluşabilir. Ama inovasyon bu tahminleri sürekli yanlışladı.

AGI için ne gerekiyor?

Kimse bilmiyor. Belki sadece ölçeklendirme yeterli. Belki paradigma değişikliği lazım.

Sonuç

AI ve transistör gelişimi arasında güçlü bir korelasyon var. Ama AI, donanım gelişiminden daha hızlı ilerliyor.

Bu sürdürülebilir mi?

Kısa vadede: Evet. Orta vadede: Muhtemelen yavaşlayacak. Uzun vadede: Yeni paradigmalar gerekecek.

Moore Yasası 60 yıl sürdü. AI yasası belki 20-30 yıl sürer.

Ama bu bile dünyayı değiştirmeye yeter.